صاخبان خودروهای برقی در ایران با چند مسئله عمده مواجه هستند: برد پایین، کمبود ایستگاههای شارژ بینراهی، چالشهای شارژ خانگی و ضعف شبکه برق
به گزارش توسعه گستر از فرارو؛ خودروهای برقی تا این لحظه توانستهاند با رو کردن برخی مزایا، بازار جهانی را متحول کنند. از سروصدای بسیار کم و رانندگی نرم و روان که باب میل سرنشینان این خودروها قرار گرفته تا برخی مزایای زیستمحیطی.
با این حال، به نظر میرسد زیرساختهای کشور هنوز با فرهنگ خودروهای برقی کیلومترها فاصله دارد. دردسر خودروهای برقی برای ایرانیها فراتر از قیمت نجومی رفته و کار را برای تردد هم سخت کرده است. حالا که اکثر آپشنهای این مدلها برای ورود به بازار کشور کم شده تا هزینه مشتری ایرانی کمتر شود، زیرساختها اجازه استقبال بازار از تکنولوژی روز دنیا را نمیدهند.
ضعف فنی خودروهای برقی
حداکثر سرعت خودروهای برقی مانند لونا و کیامسی EJ7 حدود ۱۴۰ کیلومتر در ساعت است که برای امجی EV4 و هونگچی تا ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت بیشتر میشود.
این درحالیست که پیشرانه بنزینی در نقطه مقابل برقیها قرار گرفته. مثلا سمند با پیشرانه بنزینی و موتور EF7 سرعتی بالاتر از ۱۷۰ کیلومتر بر ساعت دارد، هرچند قانون حداکثر سرعت مجار (۱۲۰ کیلومتر) تا حدی برای این عیب سرپوش گذاشته اما با نگاهی به لیست بلندبالای دردسرهای خودرو برقی، نهایت سرعت ۱۴۰ کیلومتر بیشتر به چشم میآید.
از طرف دیگر، بیشتر خودروهای برقی موجود در بازار کشور به باطری LFP (لیتیوم آهن فسفات)مجهزند تا NMC (نیکل منگنز کبالت)؛ خودروهای مجهز به باطری LFP (۲۵۰ تا ۳۵۰ کیلومتر با هر شارژ) برد کمتری دارند. درحالیکه شارژ باطری NMC تا ۴۰۰ کیلومتر دوام میآورد. علاوه بر این، سرمای هوا موجب کاهش شارژدهی باطری LFP در خودرو میشود. این باطریها همچنین وزن بالایی دارند که همین امر از بازدهی خودرو میکاهد.
برد غیرقابل قبول خودروهای برقی در ایران
مهمترین مصیبت صاحبان خودروهای برقی در ایران مربوط به برد محدود پیشرانه برقی است. حتی با در نظر گرفتن استفاده از باطریهای NMC، برد ۴۰۰ تا ۴۵۰ کیلومتر (با احتساب ترافیک تا ۳۲ درصد کاهش مییابد) در جادهای ایران کارآیی ندارد. تصور کنید با باطری ۱۰۰ درصد شارژ خودرو ام جی EV4 از تهران به سمت مشهد راهی شدهاید.
با در نظر گرفتن مسافت ۹۰۰ کیلومتری به شارژ مجدد نیاز خواهید داشت. جادهای که نهایتا مسیر یک ایستگاه شارژ سریع خودرو به آن رسیده و اگر چند کیلومتر مانده به ایستگاه شارژ خالی کنید، باید منتظر امدادهای غیبی بمانید. ناگفته نماند که اکثر جادههای کشور حتی یک ایستگاه شارژ هم ندارند. پس به نظر میرسد مسافرت با خودرو برقی پیش از ارتقای سیستم فعلی امکانپذیر نیست.
تعداد محدود ایستگاههای شارژ
بنا بر گزارشهای اعلام شده، از ۲۳ ایستگاه شارژ برق خودرو فعال در شهرهای کشور، ۲۰ مورد مربوط به تهران، دو مورد البرز و یک مورد دیگر در اصفهان ساخته شده است.
هرچند از سال ۱۴۰۲ به این سو تعداد دستگاههای شارژ هدف ۵۰۰۰ تا ۷۰۰۰ اعلام شده که در انتظار احداث ۱۷۰۰ ایستگاه فعلا متوقف شده است.
چرا نمیتوان خودرو برقی را در خانه شارژ کرد؟
در پاسخ به این سوال باید گفت که خودرو برقی را میتواد در خانه شارژ کرد اما با چند ایراد مهم؛ در ابتدا در نظر داشته باشید که سیمکشی برخی آپارتمانهای کشور برای عبور جریان بالای برق (۱۰ یا ۱۶ آمپر پایدار) مناسب نیست که با افزایش زمان شارژ خودرو، موجب داغ شدن سیمکشی شده و در نهایت شما را با خطر آتشسوزی مواجه میکند.
همچنین توان پایینتر شبکه برق خانگی (۲۲۰ ولت تکفاز، حداکثر تا حدود ۱۰ آمپر برای ۲ کیلووات) این فرآیند را بسیار طولانی میکند. برای مثال، شارژ کامل خودروهای برقی (۴۰ تا ۵۰ کیلوواتساعت) با استفاده از پریز معمولی خانه (AC Slow Charging) گاهی تا ۲۰ ساعت طول میکشد. این زمان با والباکس خانگی (AC Fast Charging) حدود ۱۲ ساعت خواهد بود. درحالیکه شارژ همین خودرو در ایستگاه شارژ سریع DC بین ۳۰ دقیقه تا یک ساعت زمانبر است.
در کنار تمام این موارد، شبکه برق کشور با ناترازی جدی مواجه است و قطع برق منازل، برق ایستگاههای شارژ سریع خودرو را هم قطع میکند. همین امر بعلاوه نوسان ولتاژ شدید برق کار را برای استقبال از خودروهای برقی در ایران دشوار کرده است.
