گزارشهای جدید نشان میدهد دونالد ترامپ برای خروج از بحران مرتبط با جنگ ایران، ناچار به حرکت به سمت توافقی مبتنی بر مصالحه شده؛ توافقی که بیش از هر چیز بازتاب محدود بودن گزینههای واشنگتن در برابر ایران و هزینههای سنگین ادامه جنگ است.
به گزارش توسعه گستر، به نظر میرسد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در حال نزدیک شدن به راهی برای خروج از جنگ با ایران است. مانند بسیاری از توافقهای صلح، چارچوبی که مقامهای آمریکایی روز یکشنبه درباره آن توضیح دادهاند، مجموعهای از مصالحههاست؛ توافقی که فاصله زیادی با «تسلیم کامل» مورد نظر ترامپ دارد.
بر اساس توضیحاتی که چند مقام آگاه آمریکایی روز یکشنبه ارائه کردند، از جانب آمریکایی ها، توافق آتشبس بر چند محور اصلی متمرکز است؛ ایران تنگه هرمز را بدون دریافت عوارض بازگشایی کند و متعهد شود بهدنبال سلاح هستهای نرود؛ در مقابل، درگیریها متوقف شود، بخشی از داراییهای مسدودشده ایران آزاد شود و تحریمهای آمریکا بهتدریج کاهش یابد.
جزئیات مربوط به برنامه هستهای ایران قرار است طی ۶۰ روز آینده مذاکره شود؛ روندی که هنوز بسیار مبهم و نامشخص توصیف میشود. گفته میشود ایران پذیرفته ذخایر اورانیوم غنیشده با غلظت بالا را کنار بگذارد، اما هنوز درخواست ترامپ مبنی بر انتقال این مواد به کشورهای غربی را نپذیرفته است. احتمال دارد این اختلاف از طریق رقیقسازی اورانیوم یا انتقال آن به یک کشور ثالث حلوفصل شود، اگر ترامپ با چنین راهکاری موافقت کند. نظارت بر اجرای توافق نیز برعهده آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواهد بود.
اما مشکل اصلی در جزئیات نهفته است.
در طول مذاکرات ۶۰ روزه، آمریکا طرحی مبتنی بر «مشوقهای مرحلهای» ارائه داده است؛ مقامهای آمریکایی این رویکرد را با جمله «هرچه بیشتر همکاری کنید، امتیاز بیشتری میگیرید» توصیف میکنند.
ترامپ و مشاورانش ظاهراً به این نتیجه رسیدهاند که ازسرگیری حملات نظامی برای تحمیل شروط سختتر، ریسک بسیار بزرگی برای اقتصاد جهانی و همچنین آینده سیاسی ترامپ دارد. با این حال، تصمیم او برای پایان دادن به محاصره، اسرائیل و حامیانش در کنگره آمریکا از جمله سناتور لیندسی گراهام را نگران کرده است. ترامپ تلاش کرد این نگرانیها را با پیامی در شبکههای اجتماعی کاهش دهد و تأکید کرد که «برای رسیدن به توافق عجله نخواهد کرد.»
تیم ترامپ معتقد است با بازگشایی تنگه هرمز، قیمت جهانی انرژی بهسرعت کاهش خواهد یافت. یکی از مقامهای آمریکایی گفته است کشتیهایی که اکنون در خلیج فارس متوقف ماندهاند، حدود ۱۵۰ میلیون بشکه نفت حمل میکنند و با ورود این نفت به بازار، قیمتها کاهش پیدا خواهد کرد. او همچنین توضیح داد که پیش از جنگ، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور میکرد و اکنون برای همه این حجم بهجز حدود ۷ میلیون بشکه، مسیرهای جایگزین پیدا شده است. البته برخی تحلیلگران نسبت به سرعت بازگشت بازار جهانی انرژی خوشبین نیستند.
اگر ترامپ موفق شود به توافق صلح دست پیدا کند، در واقع از جنگی فرسایشی و بنبستی راهبردی خارج شده است. یکی از افرادی که در طراحی جنگ مشارکت داشته، میگوید: «ما توانایی بمباران هر نقطهای را داریم، اما سؤال این است که چه اقدامی واقعاً میتواند تصمیمگیری ایران را تغییر دهد؟»
