با توجه به تداوم اجرای ضوابط واردات خودرو در سال ۱۴۰۵، مرور شرایط ورود خودروهای نو و کارکرده، حقوق ورودی، مالیاتها و عوارض مختلف میتواند تصویری روشن از هزینه واردات ارائه کند.
به گزارش توسعه گستر به نقل از مهر، واردات خودرو در سال ۱۴۰۵ با مجموعهای از ضوابط جدید برای خودروهای نو و کارکرده، واردکنندگان تجاری، ایرانیان مقیم خارج از کشور، سرمایهگذاران خارجی و جانبازان دنبال میشود و در این میان، حقوق ورودی خودروهای سواری بر اساس نوع قوای محرکه و حجم موتور تعیین شده و از ۴ تا ۱۶۵ درصد متغیر است.
بر اساس مقررات واردات خودرو، منظور از خودرو در این ضوابط، انواع خودروهای سواری است و خودروی سواری کارکرده نیز به خودرویی اطلاق میشود که کمتر از پنج سال از زمان ساخت آن گذشته باشد. خودروهای نو نیز در زمان ورود باید حداکثر ۹۹ کیلومتر کارکرد داشته باشند و خودروهای کارکرده باید بیش از ۱۰۰ کیلومتر کارکرد داشته باشند.
سن خودرو در زمان ورود بر اساس مشخصاتی از جمله مارک، مدل و شماره شناسایی خودرو یا VIN بررسی میشود و خودروهای وارداتی علاوه بر رعایت محدودیت سنی، باید الزامات سازمان ملی استاندارد و سازمان حفاظت محیط زیست را نیز احراز کنند.
تأیید نوع خودرو، گواهی WVTA، گواهی انطباق اروپایی COC، گواهی انطباق عمومی و برخی تأییدیههای مورد قبول کشورهای چین و اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا از جمله مدارکی است که میتواند برای احراز انطباق خودرو مورد استفاده قرار گیرد.
در بخش واردات تجاری نیز صدور مجوز واردات و تخصیص ارز بر مبنای نظام رتبهبندی رقابتی انجام میشود و شاخصهایی از جمله خدمات پس از فروش، داشتن نمایندگی، سابقه واردات و میزان رضایت مشتریان در این رتبهبندی مورد توجه قرار میگیرد.
بر این اساس، واردات تجاری خودرو صرفاً در چارچوب ضوابط تعیینشده برای اشخاص حقوقی و واحدهای تولیدی انجام میشود و واردکنندگان با محدودیت در تعداد خودرو و میزان ارز قابل تخصیص مواجه هستند. در کنار واردات تجاری، برای برخی گروهها مسیرهای مستقلی در نظر گرفته شده است.
ایرانیان دارای کارت اقامت خارج از کشور میتوانند مطابق ضوابط مربوط، یک دستگاه خودرو را بدون انتقال ارز و از محل ارز در اختیار خود وارد کنند، مشروط به اینکه منشأ ارز به تأیید بانک مرکزی برسد.
برای سرمایهگذاران خارجی نیز به ازای هر ۳۰۰ هزار دلار سرمایهگذاری، امکان ورود موقت یک دستگاه خودرو با ارزش حداکثر ۳۰ هزار دلار پیشبینی شده است که خودرو تا پنج سال امکان فروش نخواهد داشت. جانبازان واجد شرایط و دارای مجوز نیز امکان واردات یک دستگاه خودرو را از مسیر اختصاصی خود دارند.
تعرفه واردات؛ از ۴ تا ۱۶۵ درصد
مهمترین بخش مقررات واردات خودرو در سال جاری، نرخ حقوق ورودی است که برای خودروهای سواری بنزینی بر اساس حجم موتور و برای خودروهای برقی و هیبریدی بر اساس نوع قوای محرکه تعیین شده است. بر این اساس، حقوق ورودی خودروهای بنزینی با حجم موتور تا ۱۵۰۰ سیسی ۲۰ درصد تعیین شده و این نرخ برای خودروهای با حجم موتور ۱۵۰۱ تا ۲۰۰۰ سیسی به ۴۰ درصد میرسد.
خودروهای بنزینی ۲۰۰۱ تا ۲۵۰۰ سیسی مشمول حقوق ورودی ۱۳۰ درصدی، خودروهای ۲۵۰۱ تا ۳۰۰۰ سیسی مشمول نرخ ۱۴۵ درصدی و خودروهای با حجم موتور بیش از ۳۰۰۰ سیسی مشمول حقوق ورودی ۱۶۵ درصدی هستند. در مقابل، نرخ حقوق ورودی خودروهای تمامبرقی ۴ درصد تعیین شده است و خودروهای هیبریدی نیز مشمول نرخ ۱۵ درصدی هستند.
خودروهای جانبازان نیز مطابق ضوابط اختصاصی این گروه با حقوق ورودی ۴ درصدی وارد میشوند. به این ترتیب، فاصله تعرفهای میان خودروهای کممصرف و برقی با خودروهای بنزینی پرحجم بسیار قابل توجه است؛ بهگونهای که حقوق ورودی یک خودروی بنزینی با حجم موتور بیش از ۳۰۰۰ سیسی بیش از ۴۰ برابر یک خودروی تمامبرقی تعیین شده است.
این نرخها البته با برخی ارقام مطرحشده در جریان بررسی بودجه ۱۴۰۵ متفاوت است و در گزارشهای مربوط به بودجه، نرخهای پیشنهادی یا مقطعی دیگری نیز مطرح شده بود. آنچه در محاسبه واردات باید ملاک قرار گیرد، نرخ ابلاغ و اجرایی مربوط به هر مسیر وارداتی است.
هزینه واردات تنها به تعرفه محدود نمیشود
با وجود اهمیت حقوق ورودی، هزینهای که واردکننده برای ورود یک خودرو به کشور پرداخت میکند تنها به تعرفه گمرکی محدود نیست. واردکنندگان علاوه بر حقوق ورودی، باید مالیات بر ارزش افزوده و مجموعهای از عوارض و هزینههای قانونی را نیز پرداخت کنند. بر اساس ضوابط اعلامشده، ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده، یک درصد حقوق ورودی بابت عوارض هلال احمر، عوارض پسماند معادل نیم در هزار ارزش گمرکی، عوارض ۱۰ درصدی واردات خودروهای بنزینی و هیبریدی، عوارض ریالی واردات هر دستگاه خودرو و پنج درصد عوارض بر مبنای ارزش FOB از جمله هزینههای قابل پرداخت در فرآیند واردات است.
در صورتی که خودرو توسط شخص حقیقی یا بدون کارت بازرگانی وارد شود نیز ۲ درصد مالیات علیالحساب در نظر گرفته میشود. هزینه استاندارد معادل هشت در هزار ارزش CIF، هزینه مربوط به گواهی اسقاط یا پرداخت معادل یک و نیم درصد ارزش خودرو، عوارض شمارهگذاری معادل ۱۰ درصد ارزش گمرکی و سه درصد ارزش گمرکی بابت مالیات نقل و انتقال دارایی هنگام شمارهگذاری نیز از دیگر هزینههایی است که در فرآیند ورود و شمارهگذاری خودرو باید پرداخت شود.
بنابراین، افزایش یا کاهش حقوق ورودی به تنهایی نمیتواند میزان افزایش قیمت خودرو پس از ورود به کشور را مشخص کند و برای محاسبه قیمت تمامشده باید مجموع حقوق ورودی، مالیاتها، عوارض، هزینههای استاندارد، اسقاط، شمارهگذاری و سایر هزینههای قانونی در نظر گرفته شود.
ارزش خودرو چگونه محاسبه میشود؟
مبنای محاسبه حقوق ورودی و سایر هزینههای گمرکی، ارزش تعیینشده برای خودرو است. این ارزش برای خودروهای نو و کارکرده با توجه به مستنداتی از جمله قیمت شرکت تولیدکننده، قیمت نمایندگیهای رسمی در کشورهای ثالث و در مورد خودروهای کارکرده، قیمت بازار تعیین میشود.
وزارت صنعت، معدن و تجارت با هماهنگی گمرک ایران ارزش خودروهای مجاز برای ورود را تعیین میکند و همین ارزش مبنای محاسبه حقوق ورودی، مالیات و سایر عوارض قرار میگیرد. در نتیجه، قیمت خرید خودرو در کشور مبدأ لزوماً همان رقمی نیست که مبنای محاسبات گمرکی قرار میگیرد. *ثبت سفارش و تأیید منشأ ارز؛ پیششرط ورود واردات خودرو در سال ۱۴۰۵ در گام نخست نیازمند دریافت مجوز ثبت سفارش از وزارت صنعت، معدن و تجارت است و خودرو بدون طی این فرآیند امکان ورود و ترخیص نخواهد داشت.
از سوی دیگر، تأیید منشأ ارز توسط بانک مرکزی و دریافت تأییدیههای سازمان ملی استاندارد و سازمان حفاظت محیط زیست از الزامات اصلی واردات است. بنابراین حتی در صورت تأمین ارز و خرید خودرو، ورود آن به کشور منوط به احراز مجموعهای از شرایط فنی، ارزی و تجاری خواهد بود. در مجموع، مقررات سال ۱۴۰۵ تلاش کرده است میان نوع خودرو و هزینه واردات ارتباط مستقیم برقرار کند؛ بهطوری که خودروهای تمامبرقی با حقوق ورودی ۴ درصدی در پایینترین سطح تعرفه قرار گرفتهاند و خودروهای بنزینی پرحجم با نرخهایی تا ۱۶۵ درصد مواجه هستند.
در کنار این نرخها، مجموعهای از مالیاتها و عوارض نیز به هزینه نهایی خودرو اضافه میشود؛ موضوعی که باعث میشود قیمت خودرو پس از ترخیص، فاصله قابل توجهی با قیمت آن در کشور مبدأ داشته باشد.
